Bir çocuk sahibi olmaya karar verildiği ilk andan itibaren yaşanan heyecanlar doğum günü yaklaştıkça artmaya başlar ve doğumun ilk işaretleri ile birlikte doruğa ulaşır.

Her şey sona erdikten sonra anne ve babanın dünyadaki en önemli eserleri olan bebek kucağa alındığında ise yaşanan bütün sıkıntılar, çekilen bütün ağrılar yerini tarifi imkansız bir huzur ve mutluluğa bırakır.

*Doğum ya da başka bir deyişle normal doğum 20. gebelik haftasını doldurmuş olan bir fetusun rahim dışına zarlar ve plasentası ile birlikte atılmasını ifade eder.

*İnsanda gebelik 280 gün sürmektedir ancak tüm gebeliklerin sadece %5 kadarı beklenen günde sona erer.

*Gebe kadınların büyük bir kısmı ise beklenen doğum tarihinden yaklaşık 1 hafta kadar önce doğum eylemine (travay) girer.

*Düzenli rahim kasılmalarının ortaya çıkması ile başlayan sürece (anne adayı bunları sancı olarak algılar) EYLEM ya da TRAVAY adı verilir.

Bir gebeliğin normal yoldan sonlanabilmesi 3 ana faktöre bağlıdır. Bunlar ;

-rahime bağlı,

-bebeğe bağlı ve annenin kemik çatısına bağlı faktörler olarak sınıflandırılabilir.

Bir başka deyiş ise güçler (rahim kasılmaları), yol (kemik yapı) ve yolcudur.

* Doğumun olabilmesi için rahim düzenli aralıklarla rahim ağzını açabilmek için kasılmalıdır.

*Bu kasılmaların karşısında rahim ağzının açılmasına engel bir durum olmamalıdır.

*Rahim açıldıktan sonra devam eden kasılmalar bebeği rahim dışına itecektir.

*Bu itmenin sağlanması için bebek uygun pozisyonda olmalı ve yine önünde bir engel bulunmamalıdır.

*Son olarak bebeğin geçeceği yol ile bebek arasında bir uyumsuzluk söz konusu olmamalıdır.

Örneğin; bebeğin yan ya da oblik durduğu durumlarda bu yoldan geçmesi mümkün değildir.

Böyle bir durum varlığında normal doğum gerçekleşemeyecek, eğer zamanında fark edilip sezaryene karar verilmez ise anne ve bebeğin hayatını tehlikeye atabilecek istenmeyen komplikasyonlar ortaya çıkabilecektir.

Genelde doğumun yaklaştığının ilk belirtileri düzensiz kasılmalar ve halk arasında nişan gelmesi olarak anılan durumdur.

Rahim ağzı tüm gebelik boyunca sümüğümsü bir tıkaç ile kapalıdır. Bu tıkaç bebeği dış etkenlere karşı korur. Doğum eyleminin başlamasından hemen önce rahim ağzında hafif bir açılma olur ve bu tıkaç kanlı bir akıntı şeklinde vücut dışına atılır.

Yine doğumun erken belirtilerinden biri de düzensiz rahim kasılmalarıdır.  Kişi bu kasılmaları ağrı olarak algılar. Yalancı doğum sancıları adı verilen bu kasılmalar dinlenmek ile geçer ve sıklık ile şiddeti zamanlar artmaz.

Suyun gelmesi doğumun bir diğer belirtisidir.

Genelde zarlar açıldıktan sonra 24 saat içinde eylem başlar.

Doğumu başlatan faktörlerin ne olduğu, anne vücudunun bebeğin olgulaştığını anlamasını ve sancıları başlatarak doğumu gerçekleştiren etkenlerin hangileri olduğu günümüzde hala daha tam olarak anlaşılmış değildir. Bu konuda çok çeşitli teoriler olmasına rağmen doğum olayı hala daha gizemini korumaktadır.

Doğumun Evreleri

Normal Doğum eylemi 3 evrede incelenir.
*İlk evre düzenli sancıların başlaması ile birlikte başlar ve rahim ağzının tam açık olması (10 cm) ile sona erer.

*İkinci evre bebeğin doğumunu içerir.

*Üçüncü ve son evre ise bebeğin doğumundan plasentanın çıkışına kadar olan süredir.

-Doğumun süresi değişken olmakla birlikte genelde ilk kez anne olanlarda daha uzun sürer.

-Gebelerin yarısından fazlasında bu süre 12 saat civarındadır.

-%20 vakada ise 24 saatten uzundur.

-İkinci ya da daha sonraki doğumunu yapanlarda ise eylemin 24 saatten uzun sürmesi sadece 50 hastada bir olur.

Doğumun en uzun evresi olan ilk evre de kendi içinde 3 ayrı bölümden oluşur. Bunlar;

1-Erken ya da latent faz

2-aktif faz

3-yatay fazdır.

Erken faz:

-ağrılar düzenli olmasına rağmen araları uzundur.

-Genelde 10 dakikada bir olur ve bel ağrısı şeklinde hissedilir.

-Pek çok kadın bu evrede oldukça heyecanlı ve sinirlidir.

-Erken faz esnasında rahim ağzı kapalı durumdan 4 cm açıklığa ulaşır.

Aktif Faz:

-Açıklık 4 cm’ye ulaştıktan sonra aktif faz başlar.

-Ağrılar 2-3 dakikada bir gelmeye başlar ve şiddeti giderek artar.

-Kramp şeklinde gelen her bir ağrı 45-60 saniye kadar sürer.

- için katater takılacak ise bu safhada yapılır.

-Aktif faz rahim ağzı açıklığı 8 santimetre olana kadar sürer.

Yatay Faz;

Rahim ağzının 8 santimden 10 santim açılmasına kadar olan süre yatay fazdır.

Bu faza deselerasyon fazı adı da verilir.

Doğumun en zor dönemidir.

Ağrılar en sık, en şiddetli ve en uzun bu dönemde sürer.

Ancak kısa bir fazdır.

Çoğu zaman 5-10 dakika kadar zaman alır.

Bu evrede kontraksiyonlar 2-3 dakikada bir gelir ve 60-90 saniye sürer.

Ağrıların şiddeti zaman zaman gebeyi umutsuzluğa itebilir ve korkutabilir.

Bu evrede pek çok kadın doktoruna sezaryen olmak istediğini söylemektedir.

Ancak artık sezaryen için oldukça geç bir dönemdir.

Doğumun her döneminde sezaryen yapılabilmekle birlikte bu evreye ulaşmış bir anne adayında sırf korkular nedeniyle sezaryen yapmak son derece gereksiz bir yaklaşımdır.

Bu dönemde titremeler, terleme ve ıkınma hissi meydana gelir.

Nefes alıp verme egzersizleri ağrıyı bir miktar azaltabilir.

Vajinal Doğum
Bebeğin kafasının en geniş kısmı doğum kanalına yerleştiğinde buna angajman adı verilir. Bu noktadan sonra kasılmalar biraz daha seyrekleşir ve şiddeti azalır. Bebeğin başının seviyesi kemik pelvisdeki durumuna göre 0,+1,+2,+3 olarak değerlendirilir. Bu bebeğin inişidir. Doğumun 2. evresi 15 dakika ile 2 saat arasında sürebilir. Sancılar ve anne adayının ıkınmaları bebeği aşağıya doğru iter.Bu aşamada gebe kendini çok yorgun hissedebilir. Bebeğin başı aşağıya doğru indikçe perine bölgesi (vajina ile anus arasındaki kısım) kabarmaya başlar. Yırtılmayı engellemek için yapılacak olan epizyotomi bu aşamada açılır.

Epizyotomi kontrolsüz yırtıkları önlemek amacıyla perine bölgesinin, doğum sonrası dikilmek üzere kesilmesidir. Günümüzde pek bir faydasının olmadığı ileri sürülse de pek çok ülkede hala daha yaygın olarak kullanılmaktadır. Özellikle A.B.D.’de bazı kadınlar olmadığı gerekçesi ile epizyotomiye karşı çıkmakta ve kendilerine yapılmasını kabul etmemektedirler. Bu bizce çok yanlış bir tutumdur.

Kasılmalar ve ıkınmaların bir arada etkisi ile bebek başı artık iyice aşağıya iner ve vajina girişinde görünür olur. Buna taçlanma ismi verilir. Artık doğum çok yakındır. Bazı durumlarda anne adayının ıkınmaları yeterli olmaz ve başka bir kişinin annenin karnına bastırarak bebeğin aşağıya inişine yardım etmesi gerekebilir. Son bir ıkınma ile bebeğin başı yavaş yavaş vajinadan doğar. Bu aşamada bebeğin başının kontrolsüz çıkmaması için hekim özel manevralar yapar. Bebek başı çıktığı anda anne artık ıkındırılmaz.

Baş doğduktan sonra sırası ile omuzlar ve gövde doğurtulur. Bu sırada anne ve bebeğin zarar görmemesi için özel manevralar yapılır. Doğumun en zor anlarından biri de omuzların doğurtulmasıdır. Bu aşamada omuzlar annenin kemik yapıları içinde takılırsa çok üzücü sonuçlar doğabilir. Omuz takılması genelde bebeğin kilosu ile alakalı olsa da çok ufak bebeklerde bile bu talihsiz duruma rastlanabilmektedir. Hangi bebekte omuz takılması olacağı önceden tahmin edilemez.

Bebeğin doğumun takiben rahim hemen küçülür ve kasılmalar azalır. Bu kasılmalar esnasında plasenta yapıştığı yerden ayrılır ve en geç 30 dakika içinde rahim dışına atılır. Bebeğin doğumundan plasentanın çıkışına kadar olan süre doğumun 3. evresidir. Plasenta doğduktan sonra kanamayı azaltmak ve rahimin toparlanmasını sağlamak için bir takım ilaçlar enjekte edilir ve rahime masaj yapılır. Epizyotomi plasenta doğduktan sonra ya da doğmadan önce tamir edilebilir. Son kez kanama kontrolü yapıldıktan sonra anne yatağına alınır

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.5/10 (2 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +2 (from 2 votes)
Normal Doğum, 9.5 out of 10 based on 2 ratings