İdrar Yolu Enfeksiyonu Nedir?

Üriner sistem enfeksiyonu böbrekler ve mesanenin iltihabıdır. Mesanenin(İdrar kesesi/torbası) iltihabına “sistit”, böbreklerin iltihabına ise “pyelonefrit” denir.
Normalde idrar böbreklerden süzülerek üreter denilen tüpler sayesinde aşağıya mesaneye(İdrar kesesi/torbası)  gönderilir. Burada biriken idrar ise üretera yoluyla dışarı atılır. Vücutta biriken idrar, normal şartlar altında sterildir, herhangi bir  mikrop içermez. Ancak bir şekilde idrar yollarına bakteri bulaşabilir ve bunun sonucunda da gelişebilir. Bilindiği gibi , idrar yollarına bulaşan bakteriler sonucu oluşuyor.

İdrar yolu enfeksiyonu genellikle iki şekilde oluşur;

1-  Asendan Enfeksiyon” (aşağıdan yukarıya doğru  yayılan)
Sıklıkla vajina içinde ve etrafında biriken mikroplar üretraya (idrarın dışarı atıldığı vajina üstünde yer alan anatomik bölge) yerleşip buradan yukarı çıkarak mesaneye gelirler. Normalde steril olan(mikropsuz) mesanede bu mikroplar eğer uygun  ortamı sağlayabilirlerse burada birikip çoğalarak sistit oluştururlar. Daha ilerleyen enfeksiyonlarda üreterler yoluyla  yukarılara çıkarak böbreklere yerleşebilirler. Bu şekilde enfeksiyona “asendan enfeksiyon”  (aşağıdan yukarıya doğru  yayılan) denilir.

2-  Kanda bulunan mikroorganizmaların idrar yollarını enfekte etmesidir. Daha az sıklıkla görülen şeklidir.Kadınlar anatomik yapılarından dolayı erkeklere  oranla daha sık idrar yolu enfeksiyonuna yakalanır. Mesane ile  idrarın dışarı atıldığı üretral orifis arasındaki mesafe kısa  olduğu için yukarıda bahsedilen asendan yol ile enfeksiyon  sıkça gelişebilir.

Bu rahatsızlık, hamilelikte sık karşılaşılan sağlık problemlerinin başında geliyor. İdrar yolu  enfeksiyonu, anne adaylarına çoğu zaman zor ve sıkıntılı günler yaşatabiliyor.  Hamilelik risk faktörüdür.Anne adaylarının yüzde 8-10′unda idrar yolu enfeksiyonu   gelişir.

Gebelikte İdrar Yolu Enfeksiyonlarının Sık  Görülme Nedenleri;

Öncelikle gebeliğinizin 7. haftasında idrar yollarınızda farklılıklar oluşmaya başlar ve bu süreç doğuma kadar ilerler. Bunun nedenlerini sıralayacak olursak;

*Gebelik döneminde artan progesteron dediğimiz hormonun idrar yollarında ve idrar kesesin de normalde olması gereken hareketi yavaşlatarak idrar akışının azalması ve idrarın birikmesi,

*Normale göre idrar kesesinde biriken ve bekleyen idrar miktarının artması( idrar keseniz gebelik süresince büyüyerek gebelik sonunda kapasitesi iki katına çıkar. Bu değişiklik doğumdan bir ay sonra %66 ve 2 ay sonra %100 düzelerek eski halini alır),

*Bebeğin içinde gelişimini tamamladığı uterusun büyüyerek yine idrar yollarına dıştan bası yapması ve idrar akımını engellemesi,

*Böbreklerin büyüyerek işlevini tam yapamaması,

*İdrarın normalde daha asidik olması gerekirken daha bazik olması ve bakterilerin yaşamasının kolaylaşması,

*İdrarda normalde olmaması gereken şeker ve proteinin gebelik döneminde idrarda bulunabilmesi ve yine bununda bakterilerin beslenmesi ve çoğalması için uygun bir ortam olması sayılabilir.

Belirtiler

* İdrar yaparken yanma
* Sık idrara çıkma hissi
* İdrar kaçıracakmış gibi algılama
* İdrarda kan veya iltihap görülmesi
* Kasık ve alt batında agrı
* Ateş titreme
* İdrarda koku
* Gece idrara çıkma hissi
* İdrar yaptıktan sonra bile  hala idrar varmış gibi hissetme,
* İdrarın renginde koyulaşma,
* İdrarda kan,
* Koku ve daha ilerleyen olgularda alt karın bölgesinde ağrı,
* Ateşin 38 derecenin üstüne çıkması ve titremedir.
* Enfeksiyon böbreklere ulaştığı zaman bel ağrısı ateş bulantı kusma genel durumda kötüleşme

Bütün bunların dışında hamilelikte bazı idrar yolu enfeksiyonları hiçbir belirti ve bulgu vermeden ‘asemptomatik bakteriüri’ diye adlandırılan belirti vermeden ilerleyebilir. Hastada herhangi bir yakınma olmamasına rağmen idrar kültüründe mililitrede 100 binden fazla bakteri kolonisi saptanması durumunda “asemptomatik bakteriüri” tanısı
konur. Anne adaylarının yaklaşık yüzde 10′unda saptanır. Tedavi edilmediğinde piyelonefrit görülme riski artar.

Gebelikte görülen idrar yolu  enfeksiyonları, gözden kaçar yada tedavi edilmezse;

* Erken doğuma,
* Koryoamniyonit denilen bebeğin içinde bulunduğu kesenin ve yapıların enfeksiyonuna,
* Dolayısıyla bebeklerin prematüre(zamanından önce doğmasına) ve
* Düşük doğum ağırlıklı olarak doğmasına neden olabilir.

Tedavisi
* İdrar yolu enfeksiyonunun tanısı, yapılan bir idrar kültürünün tanısı ile koyulabilir ve bebeğe zararlı olmayacak antibiyotiklerle kolaylıkla tedavi edilebilir.
* Önerilen   hamileliğin ilk tespit edildiği muayenede bir idrar analizi yapılması, daha sonra hamileliğin 12-16. haftaları arasında ve son trimesterde hastanın herhangi bir yakınması olmasa da idrar kültürü testi yapılmasıdır.
* Burada üreyen mikroplara uygun antibiyotiğin belirlendiği antibiyogramdan sonra
genellikle 7-10 günlük bir tedavi sonrası bu durum kolayca iyileşebilir.

Korunmak için alabileceğiniz önlemler

* Günde en az 8-10 bardak su  içilmesi
* Sık tuvalete gitmeli ve kesinlikle idrarın tutulmamaldır.Bu sayede bakterilerin burada birikip çoğalması  engellenir.
* Genital bölgenin temizliğinde parfümlü kozmetik sabunların kullanılmamalıdır
* Dar, sıkı, sentetik çamaşırlar giyilmemelidir
* Rahat pamuklu çamaşırların giyilmelidir,
* Her gün mutlaka iç çamaşırınızı değiştirmelidir.
* Genital bölgenizin uzun süre nemli kalmasına izin vermemeli, naylonlu çamaşır giyilmemelidir . Nem bakterilerin üremesini kolaylaştırıcı bir ortam yaratır.
* Genital bölgenin temizliği  arkadan öne değil, önden arkaya doğru temizlenmelidir. makat bölgesinde bulunan mikroorganizmaların bu bölgeye taşınması önerilebilir.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 7.9/10 (10 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +3 (from 3 votes)
İdrar Yolu Enfeksiyonları, 7.9 out of 10 based on 10 ratings